მართლმადიდებლური საღვთისმეტყველო უმაღლესი საგანმანათლებლო პროგრამებისთვის მინიჭებული პრივილეგიები სეკულარული სახელმწიფოს კონტექსტში

Authors

  • მარიამ გორგოძე სამართლის სკოლის დოქტორანტი, სულხან-საბა ორბელიანის უნივერსიტეტი
  • დიმიტრი გეგენავა სულხან-საბა ორბელიანის უნივერსიტეტის პროფესორი

DOI:

https://doi.org/10.63410/rdg2025/01

References

გეგენავა, დიმიტრი. ეკლესია - სახელმწიფოს ურთიერთობის სამართლებრივი მოდელები და საქართველოს კონსტიტუციური შეთანხმება. თბილისი: დავით ბატონიშვილის სამართლის ინსტიტუტის გამომცემლობა, 2018

გეგენავა, დიმიტრი. „სეკულარიზმის სამართლებრივი კონცეფცია და თანამედროვე მსოფლიო“, წიგნში: ავთანდილ დემეტრაშვილი 80, სოფიო დემეტრაშვილის რედაქტორობით, თბილისი: სულხან-საბა ორბელიანის გამომცემლობა, 2021

გეგენავა, დიმიტრი. სტუდენტური თვითმმართველობების სამართლებრივი მიმოხილვა. თბილისი: საქართველოსახალგაზრდა მეცნიერთა საზოგადოების საჯარო სამართლის კვლევითი ინსტიტუტი, 2011

გეგენავა, დიმიტრი, ჯავახიშვილი, პაატა. „საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო: პოზიტიური კანონმდებლობის მცდელობა და გამოწვევები.“ ლადო ჭანტურია 55, დიმიტრი გეგენავას რედაქტორობით. თბილისი: დავით ბატონიშვილის სამართლის ინსტიტუტის გამომცემლობა, 2018

გორგოძე, მარიამ. „ეკლესია - სახელმწიფოს თანამშრომლობა უმაღლესი განათლების სფეროში“. ლადო ჭანტურია 60, დიმიტრი გეგენავას რედაქტორობით. თბილისი: სულხან-საბა ორბელიანის უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2023

დუორკინი, რონალდ. რთული შემთხვევები. ნინო ქარქუსაშვილისა და ლაშა ლურსმანაშვილის თარგმანი, თბილისი: სულხან-საბა ორბელიანის უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2021

ერემაძე, ქეთევან. ინტერესთა დაბალანსება დემოკრატიულ საზოგადოებაში. თბილისი: გერმანიის საერთაშორისო თანამშრომლობის საზოგადოება (GIZ), 2013

ვან ბრიჯსტერველდი, სოფი ს. „სახელმწიფო და ეკლესია ნიდერლანდებში“. სახელმწიფო და ეკლესია ევროკავშირის წევრ ქვეყნებში, გერჰარდ რობერსის რედაქტორობით. თბილისი: კავშირი „21-ე საუკუნე“, კონრად ადენაუერის ფონდი, 2011

კენედი, დეკლან. სწავლის შედეგების ჩამოყალიბება და დანერგვა, პრაქტიკული სახელმძღვანელო. ლალი ბაქრაძის თარგმანი. თბილისი: Erasmus+-ის ოფისი საქართველოში, 2014

კუბლაშვილი, კონსტანტინე. ძირითადი უფლებები. თბილისი: გამომცემლობა ჯისიაი, 2008

მარგველაშვილი, ქრისტინე. „მართლმადიდებელი ეკლესიის გავლენა: პოლიტიკური პროცესები და არჩევნები საქართველოში.“ წიგნში: რელიგია, საზოგადოება და პოლიტიკა საქართველოში, ნინო ღამბაშიძის რედაქტორობით, თბილისი: მშვიდობის, დემოკრატიის და განვითარების კავკასიური ინსტიტუტი, 2016

პოზნერი, რიჩარდ ა. „სამოსამართლო თვითშეზღუდვის აღმასვლა და დაცემა,“ ივა ხავთასის თარგმანი, სამართლის მეთოდები, no. 5, (2021)

რელიგიის თავისუფლება: სახელმწიფოს დისკრიმინაციული და არასეკულარული პოლიტიკის კრიტიკა. თბილისი: ადამიანის უფლებების სწავლებისა და მონიტორინგის ცენტრი (EMC), 2016

შანდა, ბალაზ. „სახელმწიფო და ეკლესია უნგრეთში“. სახელმწიფო და ეკლესია ევროკავშირის წევრ ქვეყნებში, გერჰარდ რობერსის რედაქტორობით. თბილისი: კავშირი „21-ე საუკუნე“, კონრად ადენაუერის ფონდი,

Bartley, Kristina, Jörgen Dimenäs, and Hanna Hallnäs. “Student participation in higher education: A question of governance and power.”

Nordic Studies in Education, no. 3 (2010)

Bischoff, Tyler J. “Accreditation under Fire: How Striking a Balance between Accreditor Accountability and Autonomy Can Strengthen

Educational Quality.” Roger Williams University Law Review 23, no. 1 (Winter 2018)

Cafardi, Nicholas. “Giving Legal Life to the Ex Corde Ecclesiae Norms: Corporate Strategies and Practical Difficulties.” Journal of College and University Law 25, no. 4 (Spring 1999)

Calvert, Clay. “Professional Standards and the First Amendment in Higher Education: When Institutional Academic Freedom Collides with Student Speech Rights.” St. John’s Law Review 91, no. 3 (Fall 2017)

Cassou, April Kestell, and Robert F. Curran. “Secular Orthodoxy and Sacred Freedoms: Accreditation of Church-Related Law Schools.” Journal of College and University Law 11, no. 3 (Winter 1984)

Dworkin, Ronald. Keynote Speech, “The Rule of Law.” The European Commission for Democracy through Law (the Venice Commission),

Conference on “The Rule of Law as a Practical Concept,” London, March 2, 2012

Gegenava, Dimitry. “Legal and Social Status of the Georgian Orthodox Church: Challenges and Perspectives.” Teka Komisji Prawniczej PAN Oddział w Lublinie 13, no. 2 (2020)

Gegenava, Dimitry. “State Funding of Religious Organizations in Georgia.” Studia z Prawa Wyznaniowego 22 (2019)

Glanzer, Perry L. “The Role of the State in the Secularization of Christian Higher Education: A Study of Postcommunist Europe.” Journal of Church and State 53, no. 2 (Spring 2011)

Gordon II, James D. “Individual and Institutional Academic Freedom at Religious Colleges and Universities.” Journal of College and University Law 30, no. 1 (2003)

Gotzelmann, Christina. “How Free is the Free Movement of Students in the European Union - An Analysis of Third-Level Cross-Border Education.” University College Dublin Law Review 10 (2010)

Groppi, Tania. “The Italian Constitutional Court: Towards a Multilevel System of Constitutional Review.” Indian Journal of Constitutional Law 4, no. 1 (2010)

Gallifa, Josep, Gassiot, Miquel. “Comparative Legal and Financial Situation of the European Catholic Universities,” Journal of Church and State 54, no. 1 (Winter 2012)

Kramer, Geoffrey P., Douglas A. Bernstein, and Vicky Phares. Introduction to Clinical Psychology. Cambridge: Pearson, 2019

Sajo, Andras. “Constitutionalism and Secularism: The Need for Public Reason.” Constitutional Law Review 3 (2010)

საქართველოს კონსტიტუცია

კონსტიტუციური შეთანხმება საქართველოს სახელმწიფოსა და საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალურ მართლმადიდებელ ეკლესიას შორის „უმაღლესი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონი„უმაღლესი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე საქართველოს 2022 წლის 16 მარტის კანონი საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2011 წლის 4

მაისის №65/ნ ბრძანებით დამტკიცებული „უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების საგანმანათლებლო პროგრამების აკრედიტაციის დებულება“

საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2010 წლის 1 ოქტომბრის №99/ნ ბრძანებით დამტკიცებული „საგანმანათლებლო დაწესებულებების ავტორიზაციის დებულება“

საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის №65/ნბრძანებით დამტკიცებული „უმაღლესი საგანმანათლებლო პროგრამების აკრედიტაციის სტანდარტები“

„მხოლოდ საღვთისმეტყველო საგანმანათლებლო პროგრამების განმახორციელებელი დაწესებულების ავტორიზაციის წესის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის N135/ნ ბრძანება

ბოლონიის დეკლარაცია, უმაღლესი განათლების ევროპული სივრცე, ევროპის განათლების მინისტრების ერთობლივი დეკლარაცია, ბოლონია, 1999 წლის 19 ივნისი

ევროპის რეგიონში უმაღლეს განათლებასთან დაკავშირებული კვალიფიკაციების ცნობის კონვენცია, ლისაბონი, 1997 წელი

უმაღლესი განათლების ევროპული სივრცისკენ, ევროპის ქვეყნების უმაღლეს განათლებაზე პასუხისმგებელი მინისტრების შეხვედრის კომუნიკე, პრაღა, 2001 წლის 19 მაისი

უმაღლესი განათლების ევროპული სივრცის შექმნა, უმაღლეს განათლებაზე პასუხისმგებელი მინისტრების კონფერენციის კომუნიკე, ბერლინი, 2003 წლის 19 სექტემბერი

“Ex Corde Ecclesiae.” Apostolic Constitution of the Supreme Pontiff John Paul II on Catholic Universities, 1990

Italy. Regulation of the Profession of the Psychologist. Presidential Acts, Decrees, and Ordinances – ACT No. 56, February 18, 1989

Venice Commission, Guidelines for Legislative Reviews of Laws Affecting Religion or Belief, 59th Plenary Session, Venice, June 18-19, 2004

Standards and Guidelines for Quality Assurance in the European Higher Education Area (ESG), 2015

საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2023 წლის 11 მაისის განჩინება საქმეზე, „სსიპ „სრულიად საქართველოს მუსლიმთა უმაღლესი სასულიერო სამმართველო“ საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“

საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2018 წლის 3 ივლისის N1/2/671 გადაწყვეტილება საქმეზე „სსიპ „საქართველოს ევანგელურბაპტისტური ეკლესია“, ააიპ „საქართველოს სიცოცხლის სიტყვის ეკლესია“, სსიპ „ქრისტეს ეკლესია“, სსიპ „საქართველოს სახარების რწმენის ეკლესია“, ააიპ „მეშვიდე დღის ქრისტიან-ადვენტისტთა ეკლესიის ტრანსკავკასიური იუნიონი“, სსიპ „ლათინ კათოლიკეთა კავკასიის სამოციქულო ადმინისტრაცია“, ააიპ „ქართველ მუსლიმთა კავშირი“, სსიპ „წმინდა სამების ეკლესია“ საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2018 წლის 3 ივლისის N1/1/811 გადაწყვეტილება საქმეზე „სსიპ „საქართველოს ევანგელურბაპტისტური ეკლესია“, სსიპ „საქართველოს ევანგელურ-ლუთერული ეკლესია“, სსიპ „სრულიად საქართველოს მუსლიმთა უმაღლესი სასულიერო სამმართველო“, სსიპ „დახსნილ ქრისტიანთა საღვთო ეკლესიასაქართველოში“ და სსიპ „საქართველოს სახარების რწმენის ეკლესია“ საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“

საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2013 წლის 11 ივნისის №1/3/534 გადაწყვეტილება საქმეზე „საქართველოს მოქალაქე ტრისტან მამაგულაშვილი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“

საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2011 წლის 22 დეკემბრის N1/1/477 გადაწყვეტილება საქმეზე „საქართველოს სახალხო დამცველი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“

საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2011 წლის 18 მარტის №2/1/473 გადაწყვეტილება საქმეზე „საქართველოს მოქალაქე ბიჭიკო ჭონქაძე და სხვები საქართველოს ენერგეტიკის მინისტრის წინააღმდეგ“

საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2010 წლის 27 დეკემბრის №1/1/493 გადაწყვეტილება საქმეზე „მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანებები „ახალი მემარჯვენეები“ და „საქართველოს კონსერვატიული პარტია“ საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“

საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2010 წლის 28 ივნისის N1/466 გადაწყვეტილება საქმეზე, „საქართველოს სახალხო დამცველი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“

საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2002 წლის 22 ნოემბრის N2/18/206 განჩინება საქმეზე, „მოქალაქე ზურაბ აროშვილი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“Waldman v. Canada (1999), CCPR/C/67/D/694/1996, OHCHR

საგანმანათლებლო დაწესებულებების ავტორიზაციის საბჭოს 2021 წლის 12 ივლისის სხდომის ოქმი N701566

ახალი საქართველოს უნივერსიტეტი. „ქრისტიანული ფსიქოლოგიის სამაგისტრო პროგრამა.“ ბოლო წვდომა: 9 ივლისი, 2024.http://ngu.edu.ge/ka/abiturientis-gzamkvlevi/ma-in-christian-psychology-2

თბილისის სასულიერო აკადემია და სემინარი. „ქრისტიანული ფსიქოლოგიის საბაკალავრო პროგრამა.“ ბოლო წვდომა: 9 ივლისი, 2024. https://www.tsas.ge/ka/qristianuli-fsiqologia

პირველი არხი, „თბილისის სასულიერო აკადემიისა და სემინარიის კურსდამთავრებულები ილია მეორეს ღია წერილით მიმართავენ“, 5 თებერვალი 2018, ხელმისაწვდომია: https://1tv.ge/news/tbilisis-sasulieroakademiisa-da-seminariis-kursdamtavrebulebi-ilia-meores-ghia-werilitmimartaven/; ბოლო წვდომა: 9 ივლისი, 2024

რადიო თავისუფლება, „დაპირისპირება თბილისის სასულიერო აკადემიაში“, 12 ნოემბერი 2004, ხელმისაწვდომია: https://www.radiotavisupleba.ge/a/1538189.html; ბოლო წვდომა: 9 ივლისი, 2024

რადიო თავისუფლება, „სასულიერო სემინარია: ამბოხებულები ისჯებიან“, 15 თებერვალი 2019, ხელმისაწვდომია: https://shorturl.at/uyMW1; ბოლო წვდომა: 9 ივლისი, 2024

Biola University. “Accreditation and Affiliation of Biola University.” ბოლო წვდომა: 9 ივლისი, 2024. https://www.biola.edu/about/accreditationaffiliationCouncil for Higher Education Accreditation, “National Faith-Related

Accrediting Organizations,“ ბოლო წვდომა: 9 ივლისი, 2024.

https://www.chea.org/national-faith-related-accrediting-organizations-accreditortypeEuropean Higher Education Area, “Georgia,“ ხელმისაწვდომია:

https://www.ehea.info/page-georgia. ბოლო წვდომა: 9 ივლისი, 2024

European Higher Education Area, “Holy See,“ ბოლო წვდომა: 9 ივლისი, 2024. https://ehea.info/page-holy-see

Gledhill, Rachael. “Understanding the Regulation of Psychologists.” The Health and Care Professions Council (HCPC), January 16, 2023. ბოლო წვდომა: 9 ივლისი, 2024. https://shorturl.at/mxI12Holy See’s Agency for the Evaluation and Promotion of Quality in

Ecclesiastical Universities and Faculties, “Mission,” ბოლო წვდომა: 9 ივლისი, 2024. http://www.avepro.va/mission/?lang=en

Downloads

Published

2026-02-03

How to Cite

გორგოძე მ. ., & გეგენავა დ. . (2026). მართლმადიდებლური საღვთისმეტყველო უმაღლესი საგანმანათლებლო პროგრამებისთვის მინიჭებული პრივილეგიები სეკულარული სახელმწიფოს კონტექსტში. რელიგიური მრავალფეროვნება საქართველოში: სამართლებრივი და კულტურული განზომილებების კვლევა: სტატიათა კრებული, 14–47. https://doi.org/10.63410/rdg2025/01